و يكى ديگر ولايت عامّه و احكام آن بود ، كه : ابتداى ظهور آن در دنيا از آدم بود ؛ و آخر و ختم آن به عيسى - ع - خواهد بود . انّ مثل عيسى عند اللّه كمثل آدم . و در كتاب « عنقاء مغرب » [ كه آن هم از مصنّفات شيخ است ] حكايت كرده كه : من مىخواستم كه در كتاب « التدبيرات الالهية » [ كه پيش از اين كتاب ساخته بودم ] در آن بيان كنم كه : در اين نسخهء انسانيّه و نشأت روحانيّه كه هر چه در عالم كبير مفصّل است ، در وى مجمل است . مقام امام مهدى كه منسوب است به خاندان نبى - صلعم - ، و مقام ختم اولياء كه خلاصهء اصفياء است ، در اين نشأت ، بيان كنم كه : كدام است ؟ و چيست ؟ كه ما را معرفت اين دو مقام كه مر اين دو امام را است ، دانستن ضرورت است « 200 » در اين نشأت از مضاهات و مشابهات ديگر اشياء در وى . و در آنجا اتّفاق نيفتاد ؛ در اين كتاب عنقاء مغرب - كه خاصّ در بحث امام مهدى و ختم است - خواهم گفت ؛ و تعيين خواهم كرد كه : مهدى در اين عالم كبير كيست ! و خاتمى كه ختم اولياء بر وى خواهد بود ، چه كس است ؟ و چون در عالم كبير آن را تقرير كرده باشم نظير آن در عالم صغير نيز بنمايم : كه آن‌كس كه در آن مهدى و ختم است ، در اين عالم انسانى حقيقت وى چيست ؟ مقصود از اين سخن آن است كه : بدانند عزيزانى كه اين كتاب شريف را مطالعه كنند كه : شيخ - قدّس سرّه - مايل به تناسخ نبود و قايل به دهر نيست . و اگر شارحى در تأويل سخن شيخ ذكر دهر و تناسخ كرده باشد ، آن معتقد آن شارح دان ؛ كه در سخن مشكل شيخ ، مىخواهد كه اظهار مذهب خود كند ؛ و مذهب خود را رواج دهد . حاشا عن الشّيخ - قدّس سرّه - و عن أمثاله و أقرانه من الموحّدين ، كه معتقد ايشان ، خلاف شريعت محمّدى و ملّت احمدى باشد .

--> ( 200 ) - ن : ضرورت‌تر است ( ك ) .